Blog: De geschiedenis van Sinterklaas: van Nicolaas tot pakjesavond

Sinterklaas is één van de bekendste feesten in Nederland en België. Kinderen kijken uit naar de intocht, het schoen zetten, pakjesavond, liedjes zingen en natuurlijk het bezoek van Sinterklaas en zijn Pieten.

Maar waar komt Sinterklaas eigenlijk vandaan? Waarom vieren we pakjesavond op 5 december? En hoe is het feest door de jaren heen veranderd?

In deze blog nemen we je mee door de geschiedenis van Sinterklaas. Geen zwaar geschiedenisverhaal, maar een duidelijke uitleg die je ook kunt gebruiken op school, tijdens een Sinterklaasfeest of als leuke achtergrond bij een Sinterklaasshow.

Wil je zelf een Sinterklaasfeest organiseren? Op de pagina Sinterklaas inhuren vind je verschillende mogelijkheden voor scholen, bedrijven, verenigingen en winkelcentra.

Waar komt Sinterklaas vandaan?

De geschiedenis van Sinterklaas begint bij Nicolaas van Myra. Hij was een bisschop die leefde in de derde en vierde eeuw. Myra lag in het gebied dat nu bij Turkije hoort.

Nicolaas stond bekend als iemand die mensen hielp. Door de verhalen over zijn goede daden werd hij later als heilige vereerd. Uit die verhalen groeide langzaam de figuur die wij nu kennen als Sinterklaas.

Dat zie je nog steeds terug in zijn kleding. Sinterklaas draagt een mijter, een rode mantel en een staf. Dat zijn verwijzingen naar zijn rol als bisschop.

Volgens IsGeschiedenis is Sinterklaas gebaseerd op Nicolaas van Myra en werd 6 december zijn kerkelijke feestdag.

Waarom vieren we Sinterklaas op 5 december?

Veel mensen denken dat 5 december de verjaardag van Sinterklaas is. Dat klopt niet helemaal. De dag die historisch verbonden is aan Sint-Nicolaas is 6 december.

Toch vieren veel gezinnen in Nederland pakjesavond op 5 december. Dat is de avond vóór de naamdag van Sint-Nicolaas. In België ligt de nadruk vaker op de ochtend van 6 december.

Voor kinderen maakt die datum natuurlijk niet het grootste verschil. Zij beleven vooral de spanning van de cadeaus, de liedjes en het bezoek van Sinterklaas.

Organiseer je een Sinterklaasfeest op school, bij een bedrijf of in een winkelcentrum? Dan hoef je niet precies op 5 december te zitten. Veel feesten vinden juist plaats op een woensdagmiddag, vrijdagmiddag, zaterdag of zondag in de weken ervoor.

Voor scholen is Sinterklaas op school een mooie manier om het feest rustig en duidelijk te organiseren.

Schoen zetten bestaat al eeuwen

Het schoen zetten hoort voor veel kinderen echt bij de Sinterklaasperiode. Een schoen bij de haard, verwarming of deur, een liedje zingen en hopen dat er de volgende ochtend iets in zit.

Deze traditie is ouder dan veel mensen denken. Het Meertens Instituut schrijft dat kinderen in Nederland al vanaf de vijftiende eeuw hun schoen zetten rond Sinterklaas.

Vroeger gebeurde dat niet altijd thuis. Soms werden schoenen in de kerk gezet om geld of spullen in te zamelen voor mensen die weinig hadden. Later werd het steeds meer een huiselijke traditie voor kinderen.

Tijdens een Sinterklaasfeest kun je hier leuk op inspelen. Denk aan een schoenknutsel, een kleine traktatie, een tekening voor Sinterklaas of een moment waarop kinderen iets mogen geven aan de Sint of zijn paard.

Zijn er veel kinderen aanwezig? Dan zorgen Kids Sinterklaas Workshops voor rust, creativiteit en beleving.

Van Nicolaas naar het Sinterklaasfeest van nu

Het Sinterklaasfeest is door de eeuwen heen veranderd. Wat begon als een feest rond Sint-Nicolaas, groeide uit tot een kinderfeest met cadeaus, liedjes, surprises, gedichten en familiebezoek.

Ook pakjesavond kreeg steeds meer vorm. Waar het vroeger vaak ging om kleine cadeaus of lekkernijen, is het nu voor veel gezinnen een gezellige avond met cadeaus, gedichten en surprises.

Bij scholen, bedrijven en winkelcentra is Sinterklaas inmiddels ook uitgegroeid tot een echt evenement. Denk aan een Sinterklaasshow, een bezoek van Sinterklaas, Roetveeg Pieten, fotoacties, workshops en traktaties.

Wil je meer sfeer en structuur tijdens een feest? Dan past een Sinterklaasshow boeken goed bij grotere groepen kinderen.

De rol van Pieten veranderde mee

Ook de hulpfiguren van Sinterklaas veranderden door de jaren heen. Waar vroeger andere beelden en namen werden gebruikt, kiezen steeds meer organisaties nu voor een moderne en herkenbare invulling met Roetveeg Pieten.

Roetveeg Pieten zorgen voor vrolijkheid, beweging en interactie. Ze ontvangen kinderen, zingen mee, helpen bij cadeaus, begeleiden foto’s en maken makkelijk contact met het publiek.

Bij een klein feest zijn één of twee Roetveeg Pieten vaak genoeg. Bij een groot schoolfeest, bedrijfsfeest of winkelcentrumactie zijn meerdere Pieten juist prettig. Dan kunnen zij helpen op verschillende plekken tegelijk.

Wil je sfeer op meerdere plekken in je locatie? Dan zijn Mobiele Roetveeg Pieten Acts een sterke keuze.

Van Amerigo naar Ozosnel

Het paard van Sinterklaas hoort ook bij de geschiedenis van het feest. Veel ouders kennen nog de naam Amerigo. Veel kinderen kennen nu vooral Ozosnel.

Welke naam je ook gebruikt: het paard maakt het verhaal extra herkenbaar. Kinderen leggen vaak een wortel, tekening of wat hooi in hun schoen. Niet voor zichzelf, maar voor het paard dat Sinterklaas helpt.

Dat maakt de traditie extra lief. Kinderen denken niet alleen aan cadeautjes, maar ook aan Sinterklaas en zijn paard.

Tijdens een feest kun je dit makkelijk gebruiken. Laat kinderen vooraf een tekening maken voor Sinterklaas of een wens voor Ozosnel opschrijven. Dat geeft meteen een persoonlijk moment in het programma.

Sinterklaas op school, werk en in het winkelcentrum

De geschiedenis van Sinterklaas is mooi, maar uiteindelijk draait het feest nu vooral om beleving. Kinderen willen Sinterklaas zien, iets meemaken en samen genieten van de spanning.

De juiste invulling hangt af van de locatie.

School
Kies voor rust, duidelijke momenten, liedjes, bezoek van Sinterklaas, Roetveeg Pieten en eventueel een korte show of workshop.

Bedrijf
Zorg voor een gezellig programma voor kinderen, met ruimte voor ouders om mee te kijken. Een show, cadeaumoment en fotomoment werken hier vaak goed.

Winkelcentrum
Werk met rondlopende Roetveeg Pieten, een centrale ontmoeting met Sinterklaas, fotoactie, traktatie of korte show. Zo ontstaat er sfeer op meerdere plekken in het winkelgebied.

Vereniging
Een compact programma met muziek, spelletjes, traktaties en bezoek van Sinterklaas werkt vaak het beste.

Gemeente of evenement
Denk aan goede planning, publiek, techniek, veiligheid, doorloop en een duidelijk hoofdprogramma.

Organiseer je een Sinterklaasactie in een winkelgebied? Dan passen Sintacties voor winkelcentra goed bij extra sfeer, bezoekersbeleving en interactie.

Waarom een duidelijk programma zo belangrijk is

Sinterklaas blijft spannend voor kinderen. Daarom werkt een duidelijk programma vaak beter dan een losse binnenkomst zonder opbouw.

Een fijne opbouw kan zijn:

• ontvangst met Roetveeg Pieten;
• Sinterklaasliedjes of korte activiteit;
• een show, spelmoment of workshop;
• feestelijke entree van Sinterklaas;
• korte gesprekjes met kinderen;
• cadeaumoment;
• fotomoment;
• rustige afsluiting.

Zo weten kinderen wat er gebeurt en blijft het feest overzichtelijk. Dat is fijn voor de kinderen, maar ook voor ouders, leerkrachten, HR-teams, winkeliers en organisatoren.

Wil je alles in één keer goed regelen? Dan zijn Sinterklaasfeesten een praktische keuze voor scholen, bedrijven, verenigingen en evenementenlocaties.

De geschiedenis gebruiken tijdens je Sinterklaasfeest

De geschiedenis van Sinterklaas hoeft niet saai te zijn. Je kunt er juist leuke kleine momenten van maken tijdens het feest.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een korte Sinterklaasquiz;
• een vraag aan Sinterklaas;
• weetjeskaartjes op tafels;
• een kleurplaat met een historisch weetje;
• een verhaal over Nicolaas van Myra;
• een spel over schoen zetten;
• een Pietenraadsel over pakjesavond.

Zo geef je het feest net wat meer inhoud, zonder dat het zwaar wordt. Zeker op scholen werkt dit goed, omdat kinderen spelenderwijs iets leren over de traditie.

Sinterklaasfeest organiseren via SintenKerst

Wil je een Sinterklaasfeest organiseren voor school, bedrijf, winkelcentrum, vereniging of gemeente? SintenKerst denkt graag mee over een passende invulling.

Van een kort bezoek van Sinterklaas tot een compleet programma met Roetveeg Pieten, show, workshop, traktatie en fotomoment: er is veel mogelijk.

SintenKerst is onderdeel van Artiestenbureau JB Productions, een ervaren entertainmentbureau dat al jarenlang entertainment verzorgt voor scholen, bedrijven, winkelcentra, gemeenten en evenementenlocaties.

Wil je weten wat past bij jouw locatie, doelgroep en datum? Vraag vrijblijvend beschikbaarheid aan en ontvang advies voor jouw Sinterklaasfeest.

Eerste publicatie: 21 augustus 2017. Deze blog is in augustus 2026 volledig bijgewerkt.